کیست آندومتر، علائم و تشخیص،درمان در اصفهان

آندومتر همان دیواره رحم است. گاهی اوقات ، به دلایلی که پزشکان کاملاً درک نمی کنند ، این نوع بافت می تواند در مکان های دیگری مانند لوله های رحمی ، مثانه و روده رشد کند. اگر این اتفاق بیفتد ، پزشکان آن را آندومتریوز می نامند. اگر بافت به تخمدان شما برسد ، کیست (توده) تشکیل می شود. این یک کیست آندومتر است.

برخی از زنان مبتلا به آندومتریوز نیز دارای کیست آندومتر هستند. ممکن است فقط یک کیست داشته باشید ، یا روی هر یک از تخمدان های خود کیست داشته باشید. در حالی که غالباً کوچک هستند (کمتر از 2 اینچ) ، ولی می توانند به اندازه 8 اینچ رشد کنند. در این مقاله از دکتر بهناز بنی هاشمی با خطرات و علائم و درمان کیست آندومتر آشنا میشوید.

آیا کیست اندومتر خطرناک است؟

کیست اندومتر (Endometrioma) به‌خودی‌خود یک بیماری بدخیم یا سرطانی نیست، اما می‌تواند در صورت عدم تشخیص یا درمان به‌موقع، مشکلات جدی برای سلامت زنان ایجاد کند. این نوع کیست که معمولاً در نتیجه بیماری اندومتریوز شکل می‌گیرد، ممکن است باعث درد مزمن لگنی، اختلال در سیکل قاعدگی، و کاهش کیفیت زندگی روزمره شود. اگر اندازه کیست افزایش یابد یا دچار پارگی شود، می‌تواند منجر به التهاب شدید در حفره شکم (پریتونیت) یا چسبندگی اندام‌های لگنی شود که نیاز به مداخله فوری پزشکی دارد.

خطر دیگر کیست اندومتر مربوط به کاهش قدرت باروری است. اندومتریوما می‌تواند تخمک‌گذاری را مختل کرده یا با آسیب به بافت طبیعی تخمدان، ذخیره تخمدانی را کاهش دهد. همچنین این کیست‌ها ممکن است با چسبندگی‌های لگنی یا اختلال در عملکرد لوله‌های فالوپ، مانع لانه‌گزینی طبیعی تخمک بارور شوند. به همین دلیل، زنان مبتلا به این نوع کیست به‌ویژه اگر قصد بارداری داشته باشند، باید تحت نظر متخصص زنان قرار بگیرند تا از پیشرفت بیماری و عوارض احتمالی آن جلوگیری شود.

علائم کیست اندومتر چیست؟ 

کیست اندومتر یا اندومتریوما نوعی کیست تخمدانی ناشی از اندومتریوز است که با تجمع بافت مشابه آندومتر (پوشش داخلی رحم) در تخمدان شکل می‌گیرد. این کیست‌ها معمولاً با علائم زیر همراه هستند:

🔸 درد مزمن لگنی 😣
یکی از شایع‌ترین نشانه‌ها، درد مداوم یا متناوب در ناحیه پایین شکم یا لگن است که ممکن است در دوران قاعدگی شدیدتر شود.

🔸 قاعدگی‌های دردناک و سنگین 💉
خونریزی شدید و درد شدید هنگام پریود، به‌ویژه اگر با گذشت زمان بدتر شود، یکی از علائم اصلی کیست اندومتر است.

🔸 درد در حین یا بعد از رابطه جنسی (دیس‌پارونیا) 💔
بسیاری از زنان مبتلا به اندومتریوما در حین نزدیکی احساس درد عمیق لگنی دارند که می‌تواند نشانه التهاب بافت‌های اطراف باشد.

🔸 ناباروری یا مشکلات بارداری 👶🚫
اندومتریوما ممکن است با اختلال در تخمک‌گذاری، چسبندگی‌های لگنی یا آسیب به بافت تخمدان همراه باشد و شانس باروری را کاهش دهد.

🔸 درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع 🚽😖
اگر کیست به روده یا مثانه فشار بیاورد، می‌تواند باعث درد در زمان اجابت مزاج یا ادرار شود، به‌ویژه در دوران قاعدگی.

🔸 نفخ، احساس سنگینی یا پری شکم 🤰😵
وجود کیست بزرگ در تخمدان می‌تواند موجب احساس سنگینی، ورم یا پری در پایین شکم شود، حتی بدون افزایش وزن واقعی.

🔸 احساس خستگی مزمن یا ضعف عمومی 😴🩸
التهاب مزمن ناشی از اندومتریوز و خونریزی‌های داخلی مکرر ممکن است باعث کم‌خونی، بی‌حالی و افت انرژی شود.

تشخیص کیست اندومتر

پزشک با شما صحبت خواهد کرد ، به علائمی که تجربه می کنید توجه می کند. در طول معاینه لگنی ، قسمت هایی را در شکم شما فشار می دهد. ممکن است از این طریق وجود کیست را احساس کند. سپس پزشک شما احتمالاً می خواهد یک آزمایش تصویربرداری برای دیدن داخل رحم شما انجام دهد. یک راه تصویر برداری با سونوگرافی است. برای ایجاد یک تصویر از امواج صوتی استفاده می شود. تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) نمای دقیق تری از تخمدان شما فراهم می کند. از یک میدان مغناطیسی قدرتمند استفاده می کند.

پزشک شما همچنین ممکن است آزمایش خون برای بررسی سرطان ، بررسی بارداری یا وجود عفونت انجام دهد.

روش دیگر برای بررسی کیست آندومتر از طریق لاپاراسکوپی است. در طی این جراحی سرپایی ، پزشک یک برش کوچک در نواحی مشخصی از شکم شما ایجاد می کند و یک دوربین نازک وارد می کند. این مورد امکان این را می دهد که هر کیستی را از نزدیک ببیند ، اندازه آنها را ارزیابی کند و در مورد بهترین روش درمان تصمیم بگیرد.

درمان کیست تخمدان

پزشک سن ، میزان درد بیمار و اینکه آیا قصد دارد در آینده بچه دار شود یا خیر را در نظر می گیرد. بر این اساس ، او یک طرح درمانی را انتخاب می کند که می تواند شامل موارد زیر باشد:

زمان انتظار و بررسی. اگر درد ندارید و کیست کوچک است ، پزشک ممکن است به شما پیشنهاد کند 6-8 هفته صبر کنید تا ببینید به خودی خود برطرف می شود یا خیر. او برای اطمینان از اینکه این اتفاق می افتد از آزمایش سونوگرافی استفاده می کند.

دارودرمانی. پزشک ممکن است به شما کمک کند تا دارو باعث کیست کوچک شود. گروهی از داروها که پزشکان آنها را “آگونیست GnRH” می نامند ، بدن شما را در یائسگی موقتی قرار می دهد. تخمدان شما تولید استروژن را متوقف می کند ، که می تواند به کاهش علائم شما کمک کند. آگونیست های GnRH می توانند عوارض جانبی مشابه یائسگی مانند گرگرفتگی ، کاهش تراکم استخوان و میل جنسی کمتر را ایجاد کنند. اگر می خواهید باردار شوید نباید این داروها را مصرف کنید.

عمل جراحی. اگر درد شدیدی دارید ، دارو کمک نمی کند یا کیست بزرگتر از 1.5 اینچ است ، ممکن است پزشک در مورد جراحی با شما صحبت کند. ممکن است این گزینه را انتخاب کند تا کیست پیچ نخورد یا باز نشود یا به اصطلاح نترکد ، که این امر می تواند مشکلات شدیدتری ایجاد کند.

گاهی ممکن است پزشک بتواند مایعات را در یک کیست تخلیه کند. در موارد دیگر ، ممکن است لازم باشد کل کیست را خارج کنید. این مورد ممکن است درد شما را کاهش دهد و از رشد کیست های دیگر جلوگیری کند. اگر مطمئن هستید که هرگز نمی خواهید باردار شوید ، پزشک می تواند تخمدان های شما را خارج کند.

در صورتی که شما می خواهید بچه دار شوید اما آندومتریوز دارید احتمالا سوالی برای پیش می آید که آیا می توانید باردار شوید؟ پاسخ کوتاه مثبت است ، اما ممکن است دشوار باشد. آندومتریوز یکی از شایع ترین بیماری های زنان است و علت اصلی ناباروری است. این بیماری حدود 5 میلیون زن در ایالات متحده را تحت تأثیر قرار می دهد ، بسیاری از آنها در 30 و 40 سالگی هستند. تقریباً از هر 5 خانمی که نمی توانند باردار شوند ، 2 نفر به آن مبتلا می شوند. این یک وضعیت دردناک است که در آن بافتی که باید در داخل رحم رشد کند از خارج رشد می کند. رشد بی مورد بافت می تواند لوله های رحمی شما را مسدود کند و یا تخمدان های شما را مسدود نماید. خبر خوب این است که گزینه های درمانی مختلفی وجود دارد ، اما هر یک از آنها نتایج متفاوتی در پی دارند.

ناباروری و اندومتریوز

اندومتریوز یکی از شایع‌ترین علل ناباروری در زنان است که با رشد غیرطبیعی بافت مشابه آندومتر (پوشش داخلی رحم) در خارج از رحم همراه است. این بافت‌ها ممکن است در نواحی اطراف تخمدان‌ها، لوله‌های فالوپ یا حتی در بافت‌های لگنی تجمع پیدا کنند و منجر به التهاب مزمن، چسبندگی اندام‌های تناسلی، اختلال در تخمک‌گذاری یا انسداد مسیر انتقال تخمک شوند. حتی در مراحل خفیف، اندومتریوز می‌تواند کیفیت تخمک‌ها را کاهش داده و احتمال باروری طبیعی را کم کند.

با این حال، ناباروری ناشی از اندومتریوز غیرقابل برگشت نیست. بسیاری از زنان با درمان‌های صحیح، توانسته‌اند بارداری موفقی را تجربه کنند. روش‌هایی مانند داروهای ضدالتهاب، جراحی لاپاراسکوپی برای برداشتن بافت اندومتریوز، تحریک تخمک‌گذاری، IUI و IVF بسته به شدت بیماری مورد استفاده قرار می‌گیرند. هرچه تشخیص و درمان سریع‌تر انجام شود، احتمال موفقیت باروری بیشتر است. بنابراین، زنان مبتلا به درد لگنی، قاعدگی‌های غیرعادی یا سابقه خانوادگی اندومتریوز باید در صورت تأخیر در بارداری، سریعاً به متخصص زنان یا نازایی مراجعه کنند.