کیست تخمدان به کیسه های آبی گفته می شود که در داخل یا بخش های پیرامونی تخمدان ایجاد شده است. این کیست ها حاوی مایعات زیادی هستند و موجب بروز اختلالات مختلفی در بدن زنان و دختران جوان می شوند. مثل بی نظمی در قاعدگی آن ها.
این بیماری از جمله بیماری های شایعی است که درصد مبتلایان در بین زنان و دختران زیاد است.
در ادامه با ما همراه باشید تا اطلاعات جزئی تری را در این زمینه در اختیارتان قرار دهیم.
انواع کیست تخمدان
کیست تخمدان کیسهای پر از مایع است که روی یک یا هر دو تخمدان ایجاد میشود و در بیشتر موارد خوشخیم و بیعلامت است. اما بسته به نوع، اندازه و علت ایجاد، برخی از کیستها نیاز به پیگیری یا درمان دارند. در ادامه، انواع رایج کیست تخمدان را بهصورت دستهبندیشده میخوانید:
🔹 ۱. کیستهای عملکردی (شایعترین نوع)
این کیستها بخشی طبیعی از چرخه قاعدگی هستند و معمولاً خودبهخود طی چند هفته از بین میروند.
- کیست فولیکولی:
زمانی ایجاد میشود که فولیکول حاوی تخمک در زمان تخمکگذاری باز نمیشود. این کیست معمولاً بیعلامت و گذراست. - کیست جسم زرد (کورپوس لوتئوم):
پس از آزاد شدن تخمک، گاهی فولیکول تخلیهشده بهجای تحلیل رفتن، پر از مایع یا خون میشود و کیست تشکیل میدهد. گاهی ممکن است دچار خونریزی شود.
🔹 ۲. کیستهای پاتولوژیک (غیر عملکردی)
این کیستها ممکن است نیاز به بررسی و درمان داشته باشند.
- کیست درموئید (تراتوم):
کیستی خوشخیم حاوی اجزای بافتی مثل مو، چربی، دندان یا پوست. رشد آهسته دارد و ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد. - کیست اندومتریوما:
در اثر اندومتریوز ایجاد میشود و حاوی خون قهوهای غلیظ است. میتواند با درد شدید و نازایی همراه باشد. - کیست آدنوم (سروز یا موکوز):
از بافت پوششی تخمدان منشأ میگیرد و ممکن است بسیار بزرگ شود. معمولاً خوشخیم، اما در موارد نادر ممکن است بدخیم باشد.
🔹 ۳. کیست پلیکیستیک (PCO)
در این حالت، تخمدانها حاوی تعداد زیادی کیست کوچک هستند و با اختلالات هورمونی، قاعدگی نامنظم، آکنه، افزایش موهای زائد و مشکلات باروری همراهاند. این وضعیت بخشی از سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) است، نه صرفاً یک کیست واحد.
🔹 ۴. کیستهای بدخیم (سرطانی)
نادر هستند اما در سنین بالا یا در صورت سابقه خانوادگی سرطان تخمدان باید جدی گرفته شوند. این کیستها معمولاً با دیوارههای ضخیم، رشد سریع و نشانههای هشداردهنده مانند کاهش وزن، درد مزمن لگن یا احساس پری شکم همراهاند.
علائم کیست تخمدان
مهم ترین نشانه ها و علائم کیست تخمدان از این قرار است:
- بادکردن شکم و ورم و فشار در ناحیه شکمی
- حرکات روده به طور دردناک
- تجربه درد های لگنی قبل از ورود به دوران عادت ماهیانه
- تجربه درد در هنگام برقراری رابطه جنسی
- تجربه درد در نواحی شکمی یا در بخش های کمر یا ران
- حساسیت سینه ها در برابر لمس و فشار
- حالت تهوع و استفراغ
- افزایش وزن
- افزایش میزان رشد موها در بخشی های مختلف بدن
- ناباروری
- عادت ماهیانه نامنظم
- ریزش شدید مو در جلوی سر و ابروها و مژه ها
عوامل زمینه ساز شکل گیری کیست تخمدان
از جمله شرایطی که باعث می شود احتمال ابتلا به کیست تخمدان افزایش داشته باشد موارد زیر هستند:
- تغییرات و اختلالات هورمونی
- بارداری: گاها مشاهده می شود که زنان باردار در دوران بارداری شان کیست های تخمدانی دارند و این کیست ها سبب بروز علائمی در آن ها شده است.
- آندومتریوز: آندومتریوز سبب رشد غیرطبیعی دیواره رحمی و خروج دیواره در غیر از محل از طبیعی اش می شود و از عوامل زمینه ساز شکل گیری کیست تخمدانی است.
- تجربه های قبلی در ابتلا به کیست های تخمدانی: افرادی که یکبار کیست های تخمدانی را تجربه کرده اند احتمال بروز مجدد کیست ها در این افراد افزایش خواهد داشت.
- عفونت های شدید لگنی: در مواردی که عفونت های لگنی تا بخش تخمدان ها منتشر شود سبب بروز کیست های تخمدانی می گردد.
انواع روش های تشخیص کیست تخمدان
روش هایی که برای تشخیص کیست تخمدان کاربرد دارد:
- درد در ناحیه زیر شکم یا لگن (یکطرفه یا دوطرفه)
- احساس فشار، سنگینی یا نفخ در شکم
- بینظمی در قاعدگی یا خونریزی غیرطبیعی
- درد هنگام رابطه جنسی
- تهوع یا استفراغ (بهویژه در صورت پیچخوردگی کیست)
- مشکل در تخلیه کامل مثانه یا تکرر ادرار
- احساس پری یا تورم در ناحیه شکم
- افزایش ناگهانی وزن یا احساس سفتی در شکم
- درد ناگهانی و شدید (نشانه احتمال پارگی یا پیچخوردگی کیست)
- در برخی موارد نادر: تب، سرگیجه یا ضعف شدید
چگونه می توان از بروز کیست های تخمدانی جلوگیری کرد؟
متاسفانه هیچ راهکاری برای پیشگری از بروز کیست های تخمدانی وجود ندارد جز این که با بروز شرایط غیر طبیعی و مشاهده علائم و نشانه های غیر طبیعی به بهترین متخصص زنان مراجعه کنید.
*در این شرایط انواع روش های تشخیصی انجام می شود تا تغییراتی که در بخش تخمدان ها ایجاد شده است مورد بررسی قرار گیرد.
انواع روش های درمانی کیست تخمدان
روش درمانی بسته به میزان کیست ها و وخامت شرایط مراجعه کننده تعیین می شود.
- استفاده از قرص های ضد بارداری: این دسته از قرص ها از تخمک گذاری جلوگیری می کنند و مانع از شکل گیری کیست ها در تخمدان می شوند.
- لاپاراسکوپی: در صورتی که کیست ایجاد شده کوچک باشد و احتمال خطر ابتلا به سرطان تشخیص داده شود با روش لاپاراسکوپی کیست را از داخل تخمدان تخلیه می کنند. در این روش با ایجاد برش در ناحیه نزدیکی به ناف می توانند با روش لاپاراسکوپی کیست را خارج کنند.
- لاپاراتومی: این روش در مواردی کاربرد دارد که کیست تخمدان بزرگ تر باشد. با برشی که روی شکم ایجاد می شود کیست خارج می شود. در صورتی که بعد از نمونه برداری از کیست موارد مشکوکی در زمینه سرطان زایی آن تشخیص داده شود با روش هیسترکتومی می توانند رحم و تخمدان ها را خارج کنند.
خاتمه
در پایان این توصیه را داریم که در فواصل زمانی کوتاهی به بهترین متخصص زنان مراجعه کنید تا شرایط شما مورد بررسی قرار گیرد. به میزانی که مشکلات و اختلالات مختلف به درستی و به هنگام تشخیص داده شود روند درمان سریع آغاز می شود در نتیجه احتمال موفقیت نتیجه درمان افزایش پیدا می کند.
0 Comments