فشار خون در بارداری را چگونه کنترل و درمان کنیم؟

فشار خون بالا بعد از هفته ی ۲۰ بارداری اگر با علائم بیماری‌های خاص دیگری همراه نباشد، می‌تواند نشانه ی بیماری فشار خون حاملگی یا پره اکلامپسی باشد. بنابراین کنترل نکردن به موقع فشار خون حاملگی می‌تواند خطرهایی برای سلامت مادر و جنین داشته باشد.
در این مقاله همره ما باشید تا شما را با فشار خون حاملگی، تأثیر آن در سلامت مادر و جنین و راه‌های کنترل آن آشنا سازیم.

فشار خون بارداری

فشار خون بارداری یکی از مشکلات شایع دوران بارداری است که می‌تواند سلامت مادر و جنین را تحت تأثیر قرار دهد. این وضعیت معمولاً بعد از هفته ۲۰ بارداری بروز می‌کند و در صورتی که به‌موقع کنترل نشود، ممکن است به عارضه‌ای جدی به‌نام پره‌اکلامپسی منجر شود.

🔍 انواع فشار خون بارداری

اکلامپسی: پیشرفت شدید پره‌اکلامپسی که با تشنج همراه است و یک وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود

فشار خون بارداری ساده (Gestational Hypertension): افزایش فشار خون بدون علائم دیگر مانند دفع پروتئین در ادرار

پره‌اکلامپسی: فشار خون بالا همراه با وجود پروتئین در ادرار، ورم شدید، سردرد، اختلال بینایی و مشکلات کبدی یا کلیوی

علائم فشار خون بالا در بارداری

در برخی موارد علائم فشار خون بالا در دوران بارداری ممکن است مورد توجه قرار نگیرد. از آن جا که بسیاری از تغییرات هنگام بارداری اتفاق می افتد، دانستن علائم فشار خون مهم است.

فشار خون در دوران بارداری 140/90 در دوران بارداری بالا تلقی می شود و تشخیص فشار خون حاملگی داده می شود.

برخی از نشانه های فشار خون بالا در بارداری عبارتند از:

• سردردهای شدید
• حالت تهوع یا استفراغ
• پروتئین اضافی در ادرار (در هر بار مراجعه به پزشک در دوران بارداری نمونه ادرار جمع می شود)
• تغییرات بینایی
• درد بالای شکم

مسمومیت بارداری یا پره اکلامپسی چیست؟

مسمومیت بارداری یا پره‌اکلامپسی (Preeclampsia) یکی از عوارض خطرناک دوران بارداری است که معمولاً پس از هفته ۲۰ بارداری بروز می‌کند و با افزایش فشار خون و وجود پروتئین در ادرار شناخته می‌شود. این بیماری اگر به‌موقع تشخیص داده و درمان نشود، می‌تواند سلامت مادر و جنین را به‌طور جدی تهدید کند.

⚠️ علائم پره‌اکلامپسی

• فشار خون بالا (بیش از ۱۴۰/۹۰ میلی‌متر جیوه)
• وجود پروتئین در ادرار (پروتئینوری)
• سردرد شدید و مداوم
• تاری دید، دیدن نقاط نورانی یا حساسیت به نور
• ورم شدید در دست‌ها، صورت یا پاها
• درد در قسمت فوقانی شکم (سمت راست، ناحیه کبد)
• تهوع و استفراغ، به‌ویژه در نیمه دوم بارداری
• کاهش حجم ادرار

عوامل مستعد کننده مسمومیت بارداری عبارتند از:

• سابقه پره اکلامپسی در بارداری‌های قبلی
• بارداری چندقلویی
• هایپرتنشن مزمن
• بیماری کلیوی
• دیابت
• بیماری‌های خود ایمنی
• بارداری اول
• شاخص توده بدنی بالاتر از ۳۰ و اضافه وزن شدید
• سن بالای مادر

درمان پره اکلامپسی

درمان پره اکلامپسی بر اساس شدت و وضعیت بیماری و سن حاملگی متفاوت است. تنها راه درمان این اختلال تولد نوزاد است. در صورتی که تولد زودرس نوزاد مطلوب نباشد، افراد مشکوک به پره اکلامپسی برای ارزیابی بهتر خود و سلامت نوزاد بهتر است که در بیمارستان بستری شوند. برای تعیین شدت بیماری معمولاً آزمایش های از مادر گرفته می شود.

در برخی موارد با توجه به پزشک متخصص زنان و زایمان استراحت در بستر با نظارت دقیق مادری و جنینی تا زمان تولد توصیه می شود. باید بدانید که تشخیص یک حاملگی پرخطر ممکن است برای مادر باردار و خانواده اش استرس زا باشد بنابراین تا می توانید از مارد بارداری برای کمک و سازگاری با حاملگی پرخطر حمایت عاطفی کنید و در این مسیر سخت و پر تلاطم همراه وی باشید.

عوارض فشار خون بالا در بارداری

فشار خون بالا در دوران بارداری مانند دیابت بارداری خطرات مختلفی را برای مادر و جنین ایجاد می کند که به شرح زیر می باشد از جمله:

کاهش جریان خون به جفت:

اگر جفت خون کافی دریافت نکند ، ممکن است جنین اکسیژن و مواد مغذی کمتری دریافت کند و این مسئله می تواند منجر به رشد آهسته (محدودیت رشد داخل رحمی)، وزن کم هنگام تولد یا تولد زودرس شود.
قطع جفت:

پره اکلامپسی خطر ابتلا به این بیماری را که در آن جفت قبل از زایمان از دیواره داخلی رحم شما جدا می شود ، افزایش می دهد. قطع شدگی شدید می تواند باعث خونریزی شدید شده و زندگی شما و جنین شما را تهدید کند.
محدودیت رشد داخل رحمی:

فشار خون بالا ممکن است منجر به کاهش یا کاهش رشد کودک شما شود (محدودیت رشد داخل رحمی).
آسیب به اعضای دیگر بدن مادر: 

فشار خون بالا با کنترل ضعیف می تواند منجر به آسیب به مغز ، قلب ، ریه ها ، کلیه ها ، کبد و سایر اندام های اصلی شما شود. در موارد شدید ، می تواند زندگی را تهدید کند.

تشخیص فشار خون بالا در بارداری

همان طور که در بررسی عوارض فشارخون بالا گفتیم، فشار خون بالا بر جریان خون در جفت اثر می‌گذارد. پزشک در صورت مشاهده‌ی این عارضه، درخواست سونوگرافی می‌کند تا رشد جنین و میزان مایع آمنیوتیک را بررسی کند. در برخی موارد هم‌زمان درخواست بیوفیزیکال پروفایل نیز می‌شود تا وضعیت نوزاد (ضربان قلب، تون عضلانی، تنفس، میزان مایع آمنیوتیک و حرکت) ارزیابی شود.

علاوه بر نکات بالا موارد زیر نیز بررسی می‌شوند:

•  انجام آزمایش خون هفتگی
•  بررسی پروتئین در ادرار 24 ساعته
•  اندازه‌گیری فشار خون 2 بار در هفته

درمان فشار خون بالا در بارداری

برای درمان این عارضه در دوران بارداری پزشک یا ماما به طور منظم فشار خون شما را بررسی می کنند. و در صورتی که فشار خون بالا تشخیص داده شود ،رعایت یک سری نکات می تواند شما را رد درمان و کنترل این بیماری یاری دهد مانند :

• استعمال دخانیات را کنار بگذراید.
• رژیم غذایی سالم داشته باشید.
• به طور مرتب ورزش کنید.
• وزن خود را متعادل نگه دارید.

در صورتی که فشار خون بالا مادر ناشی از بیماریمانند بیماری کلیویباشد مهم است که با پزشک خود در مورد مصرف داروهایی که در دوران بارداری بی خطر هستند صحبت کند.